Menu

Blog

Cart

Vetten zijn een onmisbaar bestanddeel van onze voeding. Vet dient als bron van energie. Ook hebt je vetten ook nodig voor onder andere je weerstand, de opbouw van je cellen en het transport van vitamines. Er bestaan onverzadigde, verzadigde en transvetten. De eerste twee komen uit de natuur. Onverzadigd vet is vaak gezond en komt voor in planten, vis en noten. Verzadigde vetten zijn vaak dierlijke vetten en zijn wat minder gezond. Transvetten zijn industrieel gecreëerde vetten en zijn ronduit schadelijk voor je gezondheid.

Wat zijn vetten?

Vet is een bron van energie. Bij een gezond eetpatroon hebt haal je 20 tot 40% van je energie uit vet. Vetten zijn samengesteld uit glycerol en vetzuren. Glycerol, ook wel glycerine genoemd, is een zoetige, reuk- en kleurloze vloeistof, die voorkomt in dierlijk en plantaardig vet.Gezonde vetten. Meer weten? Lees het e-boek Gezonde Voeding.

Vetzuren zijn belangrijke bouwstoffen van ons lichaam. Ons lichaam kan niet alle vetzuren zelf aanmaken. Daarom is het belangrijk dat we deze binnen krijgen door middel van voeding. Dit noem je de essentiële vetzuren.

Er bestaan verzadigde vetten en onverzadigde vetten:

Verzadigde vetten

Dit zijn vaak de dierlijke vetten, zoals boter, kokosvet en vlees maar ze zitten ook onder andere in snacks, koek, snoep en taart. Kenmerkend voor de vorm is dat verzadigde vetten een vaste vorm hebben zoals dat bij roomboter het geval is.

Onverzadigde vetten

Deze zijn vaak afkomstig van planten, zoals olijfolie, noten, zaden en pitten, maar je vind ze ook in vis. Kenmerkend voor de vorm is dat onverzadigde vetten vloeibaar zijn, zoals olijf- en arachideolie. De onverzadigde vetzuren van vis natuurlijk niet.

Transvetten

Dit zijn de zeer ongezonde verzadigde vetten. Van oorsprong zijn transvetten plantaardig, maar tijdens een industrieel proces zijn ze verhit en verhard, waardoor ze een vaste vorm hebben verkregen. Je vindt transvetten in veel industrieel bereid en gefrituurd voedsel, zoals snacks, fabrieksmatig geproduceerd voedsel en gefrituurd voedsel.

Wanneer je de etiketten van een voedingsmiddel bekijkt, dan is het niet altijd gemakkelijk af te lezen welk type vet in het product is verwerkt. Dat kan behoorlijk verwarrend zijn en ongezonde gevolgen hebben, want je zou zomaar teveel ongezonde transvetten of ontstekingsbevorderende omega 6 vetten binnen kunnen krijgen.

Wil je meer weten over vetten en de andere voedingsbronnen. In het e-boek Gezond Voeding lees je daar veel meer over.

Wat doen vetten?

Ons lichaam gebruikt vet als brandstof, bouwstof en als transportmiddel. Het grootste gedeelte van het vet dat we door middel van voeding binnenkrijgen, wordt door ons lichaam gebruikt. Een klein gedeelte scheid je uit via de ontlasting.

Het kost ons lichaam echter best heel veel energie – lees calorieën – om vet te verwerken tot brand- of bouwstof.

Van de 9 calorieën aan energie die 1 gram vet levert heeft ons lichaam ongeveer 30% nodig om die ene gram vet te verwerken. Netto gebruikt ons lichaam dan ongeveer 6,3 calorieën als brand- of als bouwstof.

Brandstof

Als brandstof levert het heel veel energie. Een gram vet levert voor 9 calorieën energie. Dat is meer dan koolhydraten en eiwitten. De vetten uit je voeding die je niet direct aanwendt voor brandstof, sla je onder andere op als lichaamsvet.

Bouwstof

Naast brandstof is vet ook een bouwstof. Al je lichaamscellen bestaan voor een deel uit vet. Vet zorgt ook voor het transport en de opname van vitamine A, D , E en K.

Meer weten over de rol van vet in je voeding en over gezond eten in het algemeen? Lees dan het Gezonde Voeding. Het is praktisch geschreven en geeft je vele (verrassende) inzichten.

Wat doen de verschillende vetten?

Er bestaan verschillende soorten vetten; de verzadigde, de onverzadigde en de transvetten. Hieronder komen zij alle drie aan bod. Ook krijg je een kleine inzage in het (eens zo gevreesde) cholesterol.

Verzadigde vetten

Deze vetten laten je ‘slechte’ LDL cholesterol gehalte stijgen. Hierdoor neemt de kans op hart- en vaatziekten toe, als je er veel van eet. Verzadigde vet is de afgelopen 50 jaar veelal gezien als ongezond, maar recentere wetenschap laat zien dat er flinke nuances bestaan.

De verzadigde vetten van kokos bijvoorbeeld blijken erg gezond te zijn en een kwalitatief goed stuk rundvlees, van een koe die haar natuurlijke voeding heeft genoten en in de wei heeft kunnen rondlopen, blijkt gezonder dan gedacht.

En cholesterol dan?

De verzadigde vetten van rundvlees dat niet in de wei heeft gestaan en onnatuurlijk voer hebben gekregen, is echter veel minder gezond voor ons lichaam. Ook ei bevat verzadigd vet (cholesterol) en volgens oude wetenschap zou een ei derhalve ongezond zijn. Daar wordt inmiddels anders over gedacht.

Gezonde vetten. Meer weten? Lees het e-boek Gezonde Voeding.

Het blijkt dat verzadigde vetten en hoge cholesterolwaarden in ons bloed amper een relatie hebben met elkaar en dat ze derhalve amper hart- en vaatziekten kunnen veroorzaken. De Amerikaanse tandarts Weston Price ontdekte dit al in de jaren ’30 van de vorige eeuw.

Onverzadigde vetten

Deze verbeteren de cholesterolbalans in ons lichaam. Dit komt door het HDL cholesterol. Dit is de positieve tegenhanger van het ‘slechte’ LDL cholesterol. HDL cholesterol breekt het LDL cholesterol af, zodoende herstelt de cholesterolbalans.

Onverzadigde vetten worden niet door het lichaam aangemaakt. Je krijgt ze binnen middels voeding. Denk hierbij aan noten, zaden, pitten, groenten zoals avocado, olijven (olijfolie) en vette vis.

Eigenlijk bestaat er helemaal geen slecht cholesterol. In dit artikel lees je hier meer over.

Transvetten

Deze zijn erg schadelijk voor je gezondheid. Transvetten hebben een nog nadeliger effect op het ‘slechte’ LDL cholesterol dan verzadigde vetten. Transvetten kunnen allerlei ontstekingen in je bloedvaten uitlokken.

Raak je door de bomen het bos een beetje kwijt met al deze informatie? Lees het uitgebreide e-boek Gezond in 10 stappen eens en neem rustig de tijd om alles over gezond eten en leven te weten te komen.

Hoe verbrand je vet?

Vet verbrand je bij uitstek door middel van matig intensieve beweging zoals wandelen, rustig fietsen, huishoudelijke klusjes en seks. Matig intensieve beweging kun je uren volhouden.

Ook door het verhogen van de snelheid het metabolisme, verbrand je vet. Een verhoogd metabolisch systeem heeft nu eenmaal meer energie nodig, ook in rust.

Het metabolisme komt verder in dit artikel niet aan bod, omdat ik daar elders op de website al over heb geschreven. Wil je weten hoe het metabolisme bijdraagt aan gewichtscontrole? Download dan het speciale e-boek Je Metabolisme Boosten.

Waar zitten vetten in?

In welke voedingsmiddelen vind je de verschillende vetten?

Verzadigde vetten

Deze zitten onder andere in vette en bewerkte vleessoorten zoals hamburgers, hotdogs, salami, worsten en roomboter, margarine in wikkel, volle zuivelproducten, koek, gebak, chocolade, cacaoboter, kokosvet en palmolie.

Gezonde vetten. Meer weten? Lees het e-boek Gezonde Voeding.

Onverzadigde vetten

Deze zitten onder andere in plantaardige oliën zoals olijfolie en arachideolie, vis zoals haring, makreel, sardientjes en zalm, noten, zaden, pitten en groenten als avocado.

Transvetten

Deze vind je in gefrituurd eten als patat, kroket en snacks, industrieel geproduceerd eten zoals fast food, koek, taart en kant-en-klaar maaltijden. Transvetten zijn vetten die niet in de natuur voorkomen, maar zijn ontstaan door fabrieksmatige bewerking. Ze zijn zeer schadelijk voor je gezondheid, er wordt zelfs gesproken om de productie van transvetten bij wet te verbieden.

Wat als je er teveel van eet?

Het percentage vetten in je voeding ligt tussen de 20 en 40% liggen. Wellicht heb je aan 20% al voldoende, dat hangt af van je dagelijkse lichaamsbeweging. Wanneer je teveel vetten eet, of wanneer je calorie-inname en je calorieverbranding niet in balans is, slaat ons lichaam het surplus op in de vetcellen.

Dit lichaamsvet bevindt zich direct onder je huid en rond de organen. Wanneer ons lichaam teveel vet opslaat, dan groeien de vetcellen en neemt je gewicht toe. Door een overmatig vette voeding (ongezonde (trans)vetten nemen de risico’s op vele gezondheidsklachten toe. Hierbij kun je denken aan diabetes 2, hart en vaatziekten, gewrichtspijn, slaapstoornissen en mentale klachten als een laag zelfvertrouwen en zelfs depressie.

Een overschot aan lichaamsvet wordt in de volksmond ook wel vetzucht, zwaarlijvigheid,
overgewicht en zelfs obesitas genoemd. Bij een BMI tussen de 25 en de 30 is er sprake van overgewicht. Ligt jouw BMI boven de 30, dan heb je obesitas. In beide gevallen ben je te zwaar en draag je teveel lichaamsvet met je mee.

Hoe boek je resultaat?

De beste resultaten boek je door de goede keuzes te maken in voeding en beweging. De spreuk “Elk pondje gaat door het mondje”, is hierop sterk van toepassing. De juiste keuzes maak je indien je jezelf een gezond eetpatroon aanmeet, met veel groenten, fruit, noten en onverzadigde vetten.

Kies de juiste vetten

Eet bijvoorbeeld minstens 2 keer per week vis en dan bij voorkeur vette vis, zoals haring, paling, makreel en zalm. Laat de voedingsmiddelen met verzadigde vetten, en vooral de transvetten, staan in de schappen van de supermarkt. Als je het niet in huis haalt, eet je het ook niet. Zorg er dus voor dat je calorie-inname en verbruik in balans zijn.

Beweeg

Beweeg ook voldoende. Hierdoor verhoogt je metabolisme, waardoor je ook in rust, meer calorieën verbrandt. Je boekt ook resultaat door je lichaam te prikkelen met verschillende bewegingstypen. Wanneer je een monotoon bewegingsroutine volgt, gaat je lichaam hieraan wennen. Interval trainingen helpen je hierbij enorm.

Gezonde vetten en interval training. Meer weten? Lees het e-boek Gezond in 10 Stappen

Door routine in je bewegingspatroon went je lichaam aan het type beweging en zal minder energie verbruiken. Je lichaam zal altijd zo zuinig mogelijk om willen gaan met energie. Door je lichaam te prikkelen met veel variatie in je beweging, verbrand je automatisch meer calorieën. Je kunt hierbij denken aan het variëren van de intensiteit en de duur van de training.

Meer weten?

Vetten zijn dus een onmisbare voedings- en bouwstof voor ons lichaam. Helaas heeft de focus de afgelopen 40 jaar juist gelegen op een meer vetvrij voedingspatroon. Voedingsvetten werden gedemoniseerd omdat men dacht dat ze overgewicht hart- en vaatziekten zouden veroorzaken.

Nieuwere en beter opgezette studies tonen juist aan dat er amper een verband te vinden is tussen het eten van vetten, een stijging van de cholesterolwaarden en een toename van het risico op hart- en vaatziekten.

Gezond eten is de basis voor een goede gezondheid. Maar hoe maak je nou gezonde keuzes wanneer er zoveel verschillende dingen worden beweerd. Ik zocht het voor je uit en in het e-boek Gezonde Voeding ontdek je veel meer over de preventieve werking van voeding.

Wil je gezonder leven, een gezonder gewicht en wil je je gezonder voelen? Download dan ook het super informatieve e-boek Gezond in 10 stappen.

Wat heel veel mensen ook lezen; het e-boek Van Stress Naar Geluk.

Vertel

Als je dit een leuk of interessant artikel vond, zou je dan wat voor mij willen doen? Wil je een leuke review schrijven? Natuurlijk staat het je helemaal vrij om een review te schrijven. Ik werk trouwens samen op dit gebied met het bedrijf Feedback Company.

Inschrijven nieuwsbrief

Ben je al ingeschreven voor de maandelijkse nieuwsbrief, vol gezonde tips en inzichten?

Mis geen gezonde tips meer

Andere bekeken ook:

Gezonde levensstijl

8 Goede redenen om meer avocado te eten.

Lees meer
Gezonde levensstijl

10 Manieren om gezonde vetten binnen te krijgen

Lees meer
Gezonde voeding

Waarom cholesterol je goed kan doen?

Lees meer