Menu

Blog

Cart

Cortisol is een zogenaamde steroïde die in actie komt nadat je lichaam de neurotransmitter adrenaline heeft aangemaakt. Voor de korte termijn heb je baat bij cortisol, maar door een toename van stress in het dagelijkse leven, zorgt cortisol juist voor ongezonde situaties. Cortisol zorgt voor meer glucose in je bloed, waardoor je bloedsuikerspiegel stijgt. Vervolgens maakt je lichaam insuline aan, zodat de glucose in je lichaamscellen opgenomen worden. Het probleem van de huidige tijd is dat heel veel mensen teveel voedingsmiddelen eten, die de bloedsuikerspiegel laten stijgen. Dit is erg ongezond. Bij glucose overschotten zorgt cortisol voor de opslag van glucose in je vetcellen. Een van de negatieve aspecten van cortisol is dus dat het je dik kan maken. 

Wat is cortisol en wat doet het?

Cortisol is een steroïde die, net als adrenaline, in de bijnier wordt aangemaakt. Cortisol wordt ook wel het stresshormoon genoemd, net als adrenaline. Deze naam heeft het te danken omdat het vrijkomt bij elke vorm van stress. Cortisol heeft invloed op je immuunsysteem, je slaap en je verteerproces.

Cortisol, overgewicht en neurotransmitters. Meer weten? Download het e-boek Van Stress Naar Geluk.

Hoe werkt cortisol?

Net als adrenaline behoort cortisol tot je overlevingsmechanisme. Wij mensen zijn geprogrammeerd om te overleven. Hierover later in dit artikel meer. We gaan eerst eens kijken hoe cortisol werkt.

Wanneer je in een stress situatie geraakt dan maakt je lichaam als eerst adrenaline aan. Door de adrenaline gaat je hart sneller gaat kloppen zodat je in staat bent te vechten of te vluchten. Adrenaline zorgt ervoor dat je direct snel en adequaat kunt handelen.

Na dit moment – wat een aantal seconden duurt – maakt je lichaam cortisol aan. Cortisol zorgt ervoor dat je voor een langere periode je het hoofd kan bieden aan de bedreigende situatie.

Door dit overlevingsmechanisme ben je dus in staat om op het moment (door de adrenaline) snel en adequaat te handelen en dit voor een langere periode te doen (door de cortisol). Hierbij kun je denken aan hard rennen en langdurig harder werken.

Hoe doet cortisol dat?

Cortisol verhoogt, om de langdurige inspanningen mogelijk te maken, je bloedsuikerspiegel. Door extra glucose in je bloed, zijn je spieren in staat om een fysieke inspanning te leveren en deze voor een langere tijd vol te houden. Glucose is energie en in stress situaties heeft je lichaam die energie nodig.

Die energie wordt aangewend om te kunnen vluchten of vechten, maar ook aan harder werken, langer in een relatie blijven zitten of een file trotseren. Het maakt voor je lichaam niet uit of je wilt vechten, vluchten of dat je in een stress situatie zit.

Denk bij de stress situatie aan dingen die we allemaal meemaken, of herkennen zoals een lastige relatie, een reorganisatie op je werk of spanningen op kantoor.

Je lichaam is eigenlijk maar met 1 ding bezig en dat is overleven.

Meer wilt weten over de steroïde cortisol, adrenaline en andere neurotransmitters? Lees het populaire e-boek Van Stress Naar Geluk. Je staat versteld hoe enorm belangrijk zo’n klein stofje is.

Wanneer wordt cortisol aangemaakt?

Cortisol maak je aan vanwege een stress situatie en wanneer de adrenaline door je lichaam giert. Het positieve aspect is dat je nodige inspanning, lang kunt volhouden. Dit had in prehistorische tijden erg veel nut, omdat onze voorouders wel eens door een wild beest werden opgejaagd.

In prehistorische tijden kon het aanblik van een wild dier, een naderende storm of een voedseltekort leiden tot de dood. Natuurlijk wilden onze voorouders dit voorkomen. De adrenaline en de cortisol heeft hen destijds dus flink geholpen.

Tegenwoordig is het wilde beest, vervangen door stress, fileleed, zorgen over je kinderen, financiële vraagstukken, een naderende reorganisatie, economische tegenslag, een naderende deadline, een moeilijke relatie en noem het maar op. Stress is “all over”. Talloze mensen ervaren dagelijks stress en dit is niet gezond.

Het positieve effect van cortisol – het overleven – wordt nu een negatief gevolg omdat de stress niet tijdelijk is. De stress is chronisch.

Ongeveer 1.000.000 Nederlanders kampen met chronische stress. Wat gebeurt er in je lichaam wanneer je chronische stress ervaart? Bepaalde lichaamsprocessen worden op “stop” gezet omdat overleven belangrijker is dan andere zaken.

Juist door de adrenaline en de cortisol, die je helpen te overleven, worden lichaamsprocessen en organen voor een belangrijk deel op stop gezet.

Cortisol, overgewicht en neurotransmitters. Meer weten? Download het e-boek Van Stress Naar Geluk.

Hoe werkt dat?

Je lichaam beoordeelt de vlucht- of vechtreactie als prioriteit. Het is immers belangrijker dat je de situatie overleeft, dan dat op zo’n moment je haar groeit, je eten verteert of dat je van een wondje herstelt. Voor een paar momenten is dat niet erg, maar als dit te lang duurt, dan kunnen serieuze gezondheidsklachten ontstaan.

Juist doordat stress chronisch is, bevindt je lichaam zich steeds in een overlevingsmodus. Dit proces speelt bij vele mensen dagelijks plaats. Wellicht ben je het gevoel zelfs normaal gaan vinden. Wat zijn de gevolgen van een langdurige productie van cortisol?

Als je meer wilt weten over deze kleine stofjes, lees dan het e-boek Van Stress Naar Geluk.

Wat als je lichaam cortisol te lang aanmaakt?

Er zijn veel negatieve gevolgen te noemen van een te lange productie van cortisol. Een van de nadelige gevolgen is de onderdrukking van je immuunsysteem. Je bent dus vatbaarder voor ziektes en virussen.

Risico’s op ziektes neemt toe

Het immuunsysteem biedt normaal gesproken weerstand tegen allerlei lichaamsvreemde stoffen en het bestrijdt ook kankercellen. Echter, door de onderdrukking van het immuunsysteem is je lichaam minder goed in staat om zichzelf te beschermen tegen ontstekingen, virussen en, op de langere termijn, tegen tumoren.

Risico’s op overgewicht neemt toe

Cortisol stimuleert de aanmaak van het hormoon insuline. Insuline zorgt ervoor dat glucose en andere voedingsstoffen door je lichaamscellen worden opgenomen. Echter, wanneer deze lichaamscellen, zoals die van je spieren, vol zitten dan zorgt de insuline ervoor dat de overschotten worden opgeslagen in je vetreserves. Hierdoor neemt je vetmassa toe en loop je een kans op overgewicht.

Vetreserves vormen een energiebron, waarover je lichaam kan beschikken wanneer er minder glucose in de bloedbaan zit. Je lichaam schakelt dan – wanneer het goed werkt – over op vetverbranding. Dit gebeurt onder andere tijdens je slaap.

In het geval van chronische stress werkt dit een beetje anders. Het hormoon insuline werkt namelijk mar 1 kant op. Het bergt glucose op in je vetcellen. Tegelijkertijd blokkeert insuline de mogelijkheid van je lichaam om de vetcellen aan te wenden voor energie.

Een van de gevolgen hiervan is, is dat je dikker wordt omdat je lichaam de vetreserves niet kan aanwenden voor energie.

Andere gezondheidsrisico’s

De extra aanmaak van cortisol speelt, ook een rol bij je nachtrust, je seksleven, je spijsvertering en zelfs het ontstaan van hart- en vaatziekten en kanker. Niet zo mooi dus.

Cortisol, overgewicht en neurotransmitters. Meer weten? Download het e-boek Van Stress Naar Geluk.

Hoe los je het op?

Hoe zorg je ervoor dat je minder cortisol aanmaakt? Allereerst is het van belang dat je dagelijks stress ontlaadt. Dagelijks bouw je stress op, dus stijgt het cortisol niveau.

Een van de meest effectieve manieren om je te ontladen van stress is lichaamsbeweging. Door lichaamsbeweging ontspan je en maak je ook nog eens de zogenaamde feel good neurotransmitters aan. Dit zijn dopamine en endorfine.

Een andere neurotransmitter die een belangrijke rol kan spelen is serotonine. Wil je meer weten over cortisol en de neurotransmitters? Lees dan het e-boek Van Stress Naar Geluk.

Wil jij overigens ook meer uit je leven halen? En heb je het gevoel dat iets je tegenhoudt, lees dan de nieuwe editie van het e-boek Wat Je Denkt Ben Jezelf. Je bevrijdt jezelf letterlijk van je belemmeringen.

Zoals je al kon lezen ervaren zo’n 1.000.000 mensen in Nederland dagelijks stress. Ze werken te hard of teveel en ze voelen zich niet lekker. Al die spanningen en druk hebben zijn weerslag op ons lichaam en op onze gezondheid. Kijk maar om je heen.

Hoeveel mensen zijn er wel niet te dik en sinds wanneer is ziek zijn normaal? Cortisol speelt hierin een belangrijke rol, maar ja hoe verander je het? In het e-boek Gezond in 10 stappen lees je welke stappen je het beste kunt zetten.

NLbewustgezond nieuwsbrief

Andere bekeken ook:

Gezonde levensstijl

Verborgen suiker uit 9 producten

Lees meer
Blog

Voorkomen is beter dan genezen.

Lees meer
Gezonde voeding

Antioxidanten beschermen wel, maar overdrijven hoeft niet

Lees meer